Depresyon ve duygudurum
"Sebepsiz" Hüzün: Ruhun Anlaşılma İhtiyacı
Bazen görünürde hiçbir şey ters gitmez. Sağlığınız yerindedir, işiniz sürüp gidiyordur, aileniz ya da sevdikleriniz yanınızdadır. Fakat içinizde, göğsünüzün tam ortasında adı konulamayan koyu gri bir ağırlık asılı durur.
Çevrenizdekiler şaşkınlıkla sorar: "Neyin var? Her şeyin yolunda, neden bu kadar durgunsun?"
Siz de bilmezsiniz. Bilmediğiniz için de bir süre sonra o hüznün üzerine bir de suçluluk eklenir: "Gerçekten de her şeyim varken neden böyle hissediyorum? Ben nankör müyüm?"
Oysa klinik deneyim ve insan ruhunun derinliği bize şunu çok net fısıldar: Ruh hiçbir zaman "sebepsiz" yere yas tutmaz.
Pozitiflik Tiranlığı ve Susturulan Acı
Modern kültür, insana adeta kesintisiz bir mutluluk karnesi dayatıyor. Sosyal medyanın vitrinlerinde herkes ışıl ışıl, herkes enerjik, herkes her gün yeniden "en iyi versiyonunu" yaratıyor. Bu yapay neşe sağanağının altında hüzünlenen insan, kendini bozulmuş bir mekanizma gibi hissetmeye başlıyor.
Hemen bir çare aranıyor: "Bir kahve iç, dışarı çık, kafanı dağıt, olumlu düşün."
Oysa hüznü hemen dağıtmaya çalışmak, bedeninde bir yara açılan insana yaranın üstüne renkli bir bant yapıştırıp dans etmesini söylemeye benzer. Zihni oyalamak acıyı yok etmez; sadece onun sesini daha derine, bilinçdışının karanlık odalarına hapseder. Orada hapsolan hüzün ise bir süre sonra kronik bir isteksizliğe, sabahları yataktan kalkamamaya ve derin bir anlamsızlık kuyusuna dönüşür.
O Hüzün Aslında Neyin Nöbetini Tutuyor?
Görünürde sebepsiz olan o ağırlığın kulağına eğilip dürüstçe dinlediğinizde, çoğunlukla şu üç sesle karşılaşırsınız:
1. Tutulmamış Eski Yaslar
İnsan sadece bir yakınını kaybettiğinde yas tutmaz.
- Gerçekleşmeyen hayallerin,
- Çocuklukta hiç görülmemiş olmanın,
- Asla olunamayacak o "öteki" insanın,
- Ya da sadece gençliğin sessizce avuçlardan kayıp gidişinin de yası vardır. Zamanında ağlanmamış, "güçlü görünmeliyim" diye yutulmuş her damla gözyaşı, yıllar sonra o "sebepsiz" hüzün kılığında kapıyı çalar.
2. Kendi Hakikatine İhanet Etmenin Bedeli
Ruh, sahibinin kendine söylediği yalanları affetmez. Dışarıdan bakıldığında çok prestijli görünen ama aslında içinizi çürüten bir meslekte misiniz? Herkesin onayladığı ama ruhunuzun hiç ısınmadığı bir ilişkide mi sıkıştınız? Siz zihninizle kendinizi "Şartlar böyle, idare etmeliyim" diye ikna edebilirsiniz; fakat ruhunuz o sahte sahnede oynamayı reddeder ve şalteri indirir. O ağırlık, aslında içinizdeki hakiki benliğin "Beni artık duy" çığlığıdır.
3. Varoluşun Doğal Ritmi
Hayat bir yaz mevsiminden ibaret değildir; kış da hayatın bir parçasıdır. Ağaçlar kışın yapraklarını döktüğünde hasta sayılmazlar; sadece dinlenir, köklerine çekilir ve bahara hazırlanırlar. İnsanın da içine çekildiği, sessizleştiği, dünyayla arasına mesafe koyduğu kış mevsimleri vardır. Hüznü bir düşman değil, bu doğal ritmin bir parçası olarak görmek gerekir.
Hüznün Eşiğinde Durabilmek
Eğer bugün içinizde o sebepsiz zannettiğiniz ağırlık varsa, onu hemen bir şeylerle uyuşturmaya çalışmayın.
Ona bir düşman gibi değil, uzaktan gelmiş yorgun bir misafir gibi bakın. Sessizce bir köşeye oturun ve sorun: "Bana ne anlatmaya çalışıyorsun? Hangi yaramı göstermek için geldin?"
Cevap hemen gelmeyebilir. Hatta canınızı da yakabilir. Ama unutmayın: İyileşme, acıyı yok saydığınızda değil; acının size söyleyeceklerini dinleyecek kadar cesur ve şefkatli olduğunuzda başlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz.

Uzm. Kl. Psk. Emin Azar
HakkımdaBu konuda bir görüşme planlamak isterseniz
Bu konuda online terapinin nasıl ilerlediğini Depresyon için online terapi sayfasında anlattık.
Tek seans, 4, 8 ve 12 seanslık programlar hakkında bilgi almak ve ücret öğrenmek için WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Mesajınızda sağlıkla ilgili ayrıntı yazmanız gerekmez.