FOMO: Başkalarının Hayatını Dikizlerken Kendi Hayatını Iskalamak

Bir kafede, otobüste ya da evinizin salonunda otururken parmağınız o cam ekranda aşağı doğru kayar.

Bir arkadaşınız tropik bir adada gün batımını kadehiyle selamlamaktadır; eski bir meslektaşınız yeni kurduğu şirketin büyük yatırım haberini paylaşmıştır; bir başkası ise kusursuz görünen evliliğinin yıl dönümünü şık bir sofrada kutlamaktadır.

O an, tam göğsünüzün ortasında tanıdık o soğuk bıçak saplanır: "Herkes hayatını dolu dolu yaşıyor, herkes bir yerlere varıyor; sadece ben burada tıkıldım kaldım. Bir şeyleri fena halde kaçırıyorum."

Buna modern psikolojide FOMO (Fear of Missing Out - Bir Şeyleri Kaçırma Korkusu) denir.

Fakat mesele sadece bir sosyal medya alışkanlığı değildir. Mesele, insanın kendi varlığını unutup sürekli başkalarının sahnelerini gözetlemesi ve kendi hakiki hayatını bir bekleme odasına çevirmesidir.

---

Vitrinler ve Depolar

Sosyal medyada gördüğünüz hayatlar birer gerçeklik değil; titizlikle kurgulanmış birer vitrindir. Hiç kimse mağazasının vitrinine paslı demirleri, kırık camları ya da tozlu kolileri koymaz. Oraya en parlak, en ışıltılı nesneler dizilir.

Siz ise kendi hayatınızı vitrinden değil; deponun içinden yaşarsınız. Kendi korkularınızı, fatura telaşlarınızı, sabahki uykusuzluğunuzu, partnerinizle ettiğiniz o tatsız kavgayı, yani hayatın bütün ham ve dağınık hallerini bilirsiniz.

FOMO'nun en büyük yanılsaması, başkalarının vitrinleriyle kendi deponuzu kıyaslamaktır.

O kumsalda kadeh kaldıran insanın içindeki o derin yalnızlığı göremezsiniz; o büyük yatırımı alan girişimcinin panik atak krizlerini bilemezsiniz; o kusursuz sofrada oturan çiftin birbirine yabancılaşmış sessizliğini duyamazsınız. Siz sadece ambalajı görür ve kendi hayatınızı değersiz ilan edersiniz.

---

Kaçırılan Asıl Şey Nedir?

Pek çok insan FOMO'yu yenmenin yolunu "daha çok partiye gitmek, daha çok seyahat etmek, daha çok etkinliğe yetişmek" sanır.

Oysa kaçırdığınız şey dışarıdaki eğlenceler ya da fırsatlar değildir.

Kaçırdığınız yegâne şey; şu an, tam da bu saniyede, kendi bedeninizin içinde yaşamakta olduğunuz hayatın ta kendisidir.

• Bir fincan çayın sıcaklığını hissederken aklınız başka bir yerdeyse, o çayı kaçırıyorsunuzdur.
• Çocuğunuzun ya da sevdiğiniz bir insanın gözlerinin içine bakarken aklınız gelen bildirimdeyse, o sevgiyi kaçırıyorsunuzdur.
• Sessiz bir akşamda dinlenirken aklınız başkalarının başarılarındaysa, kendi ruhunuzun huzurunu kaçırıyorsunuzdur.

Hayat, başka yerlerde olup biten bir şölen değildir. Hayat; dikkatinizi nereye verirseniz, sadece orada var olan kırılgan bir andır.

---

Kendi Bahçene Dönmek

Romalı filozof Seneca, iki bin yıl önce şöyle yazmıştı:

"Her yerde olan insan, hiçbir yerde değildir."

Başkalarının hayatlarını dikizlemeyi bırakın. O ekranı kapatın. Gözlerinizi kendi odanıza, kendi ellerinize, kendi soluğunuza çevirin.

Kendi bahçeniz biraz bakımsız kalmış olabilir; yapraklar dökülmüş, güller solmuş olabilir. Ama o bahçe sizindir. Toprağını kazabileceğiniz, suyunu verebileceğiniz ve üzerine basabileceğiniz tek gerçek zemin orasıdır. Başkalarının bahçesindeki sahte ışıkları izlemekten vazgeçin; kendi toprağınıza bir tohum ekin ve onun büyümesini sabırla bekleyin.